Co zjeść w Gruzji? cz. 1 – Klasyki

Gruzińskie Jedzenie

Kuchnia gruzińska stała się jedną z moich ulubionych. Co ciekawe, do czasu wyjazdu do Gruzji nigdy nie jadłem niczego typowo gruzińskiego.

Jeśli miałbym w 3 słowach określić jak smakuje gruzińskie jedzenie to powiedziałbym: słone albo słodkie. Jeśli miałeś szansę podróżować po Kaukazie to prawdopodobnie posmakowałeś już gruzińskich serów. Są one bardzo, bardzo popularne. Zresztą, nic dziwnego – chyba najpopularniejsza potrawa gruzińska zawiera ten biały ser, a je się ją zadziwiająco często. I nie mówię tu tylko o turystach. Chodzi oczywiście o chaczapuri.

Co do słodkiego smaku – najbardziej znany gruziński “soft drink” jest ultra słodki. Ale o tym w kolejnym wpisie.

o

o

Stworzyłem dla Ciebie listę najpopularniejszych gruzińskich potraw. Z pewnością znajdziesz tu coś, co zadowoli Twoje kubki smakowe 🙂 Będąc w Gruzji koniecznie spróbuj wszystkich!

1. Chinkali – gruzińskie pierogi

Przyznam, że chinkali to moja ulubiona gruzińska potrawa. Od czasu powrotu z pierwszej wyprawy do Gruzji jem je regularnie. Chinkali to gruzińskie pierogi, ale mają jedną niezwykłą cechę. Je się je rękami, ponieważ… mają w środku płynny rosół 🙂 O co chodzi? Farsz do mięsnego chinkali przygotowuje się za pomocą surowego mięsa, najlepiej tłustego, z dodatkiem wody lub bulionu + dodatki, np. cebula czy zioła. Dzięki temu, w procesie gotowania, wnętrze pierożka zmienia się w pyszne, już niesurowe mięso w akompaniamencie wspaniałego płynu.

Gruzińskie jedzenie -

Jak jeść chinkali, żeby nie zepsuć efektu “wow”?

  1. Złap za twardy, niedogotowany kawałek ciasta (taka “nóżka”, pamiętaj, że nie można jej jeść! Jest surowa.)
  2. Obróć pierożek tak, żeby “nóżka była na dole” i żebyś trzymał go od dołu.
  3. Przechyl lekko chinkali na jedną stronę, żeby bulion z środka mógł się przelać w jeden kąt.
  4. Ugryź lekko pierożka (uważaj, przychodzą z kuchni bardzo gorące! 😉 ).
  5. Gryząc jednocześnie musisz wessać trochę rosołu z pieroga – powinno być go dużo, więc uważaj, żeby się nie wylało!
  6. Jedz resztę, delektuj się pysznym mięsem (zazwyczaj wieprzowym bądź baranim, choć moja ulubiona wersja to chyba gęsina 🙂 ) / serem, czasami dopuszczalne są inne dodatki. Pamiętaj o pysznym rosole, szkoda żeby kapał 😛

Dobrze zrobione chinkali jest dosyć duże – sporo większe od standardowego “ruskiego”. Zazwyczaj na jedną osobę przypada ok. 5 sztuk. Są bardzo sycące 🙂 Chinkali jest też standardowo posypane sporą ilością pieprzu. Farsz mięsny bywa czasem lekko pikantny.

Ile kosztuje chinkali? W Gruzji ok. 0,5-0,8 lari za sztukę (ok. 0,75-1,2zł), w Polsce ok. 4zł za sztukę.

2. Chaczapuri – gruzińska pizza

Od razu zaznaczam. Nie wspominajcie gruzinom o tej pizzy 😉 Potrafią się oburzyć na to porównanie, choć jest wg mnie całkiem trafne. Myślę, że chaczapuri można nazwać daniem narodowym Gruzji. Najprościej zwizualizować sobie to danie za pomocą dwóch produktów spożywczych: placek i serem. Placek – z mąki. Zresztą, sama nazwa na to wskazuje: chaczo (twaróg ~ ser) + puri (chleb). Ser, jak już wcześniej wspominałem, bardzo popularny w Gruzji. 2 rzeczy, których nie brakuje Gruzinom nawet w najmniej dostępnych rejonach Gruzji. A musicie wiedzieć, że niektóre miejscowości w górach, są odcięte od reszty państwa nawet na kilka miesięcy, z powodu bardzo utrudnionego dojazdu w zimie.

Gruzińskie jedzenie - chaczapuri

Chaczapuri je się w Gruzji praktycznie tak często, jak w Polsce chleb czy ziemniaki. Na śniadanie, do obiadu, na kolację. Do pociągu, w górach, w pracy.

Moje osobiste doświadczenia z chaczapuri są takie, że nie mogę go jeść zbyt dużo. Po pierwsze – nie jest to moje “top 3” gruzińskiego jedzenia, trochę nudzi mi się w smaku, ale przede wszystkich dlatego, że zawiera dużo słonego sera, co po kilku dniach powoduje u mnie… zgagę. I nie tylko u mnie – to raczej normalne, zwłaszcza, jeśli je się te placki przez kilka/naście dni z rzędu.

Rzecz z chaczapuri jest o tyle interesująca, że istnieje bardzo dużo rodzajów tego dania, szczególnie zależy to od pochodzenia danej potrawy, czyli rejonu Gruzji, gdzie je się konkretny rodzaj chaczapuri. I tak możemy podzielić je na 3 główne rodzaje:

  • adżarskie (adjaruli) – w kształcie łódki
  • imeretyńskie (imeruli) – ciasto z serem
  • megrelskie (megruli) – z dodatkowym serem na wierzchu

Najbardziej popularne jest imeruli, natomiast najbardziej widowiskowe adżarskie – i serdecznie je Wam polecam. Łódka chlebowa wypełniona serem oraz płynnym żółtkiem i masłem. Pycha 🙂

Gruzińskie jedzenie -

Myślę, że do kategorii chaczapuri trzeba dodać jeszcze 2 wyjątkowe rodzaje: kubdari i lobiani.

Kubdari to nic innego jak chaczapuri z dużą ilością pysznego mięsa z cebulą, pomiędzy płatami ciasta. Bardzo sycące i tanie danie.

Gruzińskie jedzenie - Kubdari

O lobiani przeczytasz w podpunkcie 4) 🙂

Ile kosztuje chaczapuri? W Gruzji ok. 10 lari (ok. 15zł), w Polsce ok. 18zł, porcja dla 2 osób.

o

o

3. Ostri – gruziński gulasz

Ostri to cudowne danie. Przepyszny, długogotowany gulasz z mięsem, sosem pomidorowym i aromatycznymi przyprawami. Jak go spróbowałem, to zakochałem się od pierwszej łyżki. Widziałem różne warianty – standard jest z wołowiną, ale zdarza się też kurczak, a raz trafiłem na… podroby 😉 Jak większość gruzińskich potraw, ma mocny smak kolendry, najczęściej jest pikantny, koniecznie podany z chlebem, który zostaje wykorzystany potem jako swoista łyżko-gąbka 🙂 Podawany w ceglanych miskach.

Gruzińskie jedzenie - Ostri

Ile kosztuje ostri? W Gruzji ok. 7-12 lari (10-17zł), w Polsce ok. 30zł. Porcja dla 1 osoby.

4. Lobio – leczo z fasoli

Lobio znaczy fasola. W kuchni polskiej stosunkowo rzadko używa się fasoli, z Gruzją jest inaczej. Pod pojęciem lobio gruzińscy kucharze zazwyczaj rozumieją leczo z czerwonej fasoli, oczywiście mocno kolendrowe, gęste, sycące. Zamawiając lobio zdarza się czasem dostać zupę z czerwonej fasoli, ew. pastę fasolową do chleba 🙂 W lobio poczujesz też najczęściej nutę orzechów. Smak… specyficzny 🙂 No trzeba lubić fasolę i już.

Gruzińskie jedzenie - lobio

Jeśli chcecie dostać gulasz fasolowy to nie pomylcie w menu lobio z lobiani. Lobiani z kolei, to chaczapuri z czerwoną fasolą 🙂 Lobiani, zarówno jak i reszta chaczapuri, są świetne do wzięcia w podróż, np. na trekking w góry Kaukazu. Sycące, lekkie i tanie. Spróbuj chociaż raz.

Ile kosztuje lobio? W Gruzji ok. 5 lari (7,50zł), w Polsce ok. 10zł.

5. Szaszłyki – coś dla mięsożerców (+ kebab)

Z mięsnych dań w Gruzji bardzo popularne są szaszłyki oraz kebaby. Osobiście kawałki mięsa grillowane na patykach mnie nie zachwycają – można zjeść w wielu miejscach Europy i wszyscy uważają je za swoje “typowe” potrawy. Natomiast muszę przyznać, że szaszłyki są bardzo popularne w Gruzji i kłamstwem byłoby nie przypisanie ich do kategorii “klasyk”.

Gruzińskie jedzenie -

Szaszłyki są najczęściej wołowe, czasem drobiowe, rzadziej baranie czy jagnięce. Podawane albo razem z patykiem, albo jako gotowa potrawa na talerzu, często w akompaniamencie cebuli, papryki, ew. jakiegoś sosu (np. na adżiki). Zdarza się, że są grillowane lekko na twardo 😉 Kolejna rzecz, to kebab. Miejcie w głowie, że nie jest to polski kebab, ale ten z okolic basenu Morza Czarnego. Czyli mielone mięso (kolendra! 😉 ) nabijane na patyk i grillowane. Klasyk.

Gruzińskie jedzenie -

Ile kosztuje szaszłyk? W Gruzji ok. 8-10 lari (12-15zł), w Polsce ok. 20-25zł.

Ile kosztuje kebab? W Gruzji ok. 4-6 lari (6-10zł), w Polsce ok. 13-20zł.

W kolejnych wpisach z tej serii przeczytasz o:

  1. Gruzińskich dodatkach i przystawkach
  2. Gruzińskich słodkościach
  3. Gruzińskich napojach i napitkach

Smacznego 🙂 Co zjeść w Gruzji? Najlepiej wszystko, bo gruzińskie jedzenie jest fantastyczne. Daj znać w komentarzu jaki jest Twój ulubiony gruziński klasyk!